PTSS-screeningstest (PC-PTSD-5)
Een gevalideerd screeningsinstrument van 5 vragen, ontwikkeld door de VA om personen te identificeren die mogelijk lijden aan posttraumatische stressstoornis (PTSS) na blootstelling aan een traumatische gebeurtenis.
Voor Wie is Deze Test?
De PC-PTSD-5 is ontworpen voor volwassenen die een traumatische gebeurtenis hebben meegemaakt of er getuige van zijn geweest en willen begrijpen of ze mogelijk PTSS-symptomen ervaren. Het is geschikt voor iedereen die een eerste zelfcontrole zoekt voordat ze mogelijk professionele hulp zoeken.
- Volwassenen die een traumatische gebeurtenis hebben meegemaakt zoals aanranding, ongeluk, gevechten of ramp
- Degenen die nachtmerries, flashbacks of opdringerige gedachten over een eerdere gebeurtenis ervaren
- Mensen die merken dat ze plaatsen, mensen of activiteiten vermijden die hen aan iets traumatisch herinneren
- Iedereen die zich sinds een moeilijke ervaring voortdurend op zijn hoede voelt, gemakkelijk schrikt of emotioneel verdoofd is
Heb je in de afgelopen maand het volgende ervaren in verband met een traumatische gebeurtenis?
Had je nachtmerries over de gebeurtenis(sen) of dacht je aan de gebeurtenis(sen) terwijl je dat niet wilde?
Deed je erg je best om niet aan de gebeurtenis(sen) te denken of vermeed je actief situaties die je eraan herinnerden?
Was je voortdurend op je hoede, waakzaam of schrok je gemakkelijk?
Voelde je je verdoofd of losstaand van mensen, activiteiten of je omgeving?
Voelde je je schuldig of kon je niet stoppen met jezelf of anderen de schuld te geven van de gebeurtenis(sen) of eventuele problemen die de gebeurtenis(sen) hebben veroorzaakt?
Goed om te Weten
Eerst Veiligheid, Dan Verwerking
Voordat je in traumatische herinneringen duikt, focus je op stabilisatie: regelmatige slaap, betrouwbare routines en veilige relaties. Traumatherapie werkt het beste als je een stabiele basis hebt. Dit is geen vermijding - het is slimme voorbereiding op het werk dat komt.
Ook Je Lichaam Herinnert
PTSS is niet alleen psychologisch - het leeft in je lichaam als spierspanning, hyperwaakzaamheid en schrikreacties. Fysieke technieken zoals grounding, ademhalingsoefeningen en progressieve spierontspanning kunnen deze lichaamsgebonden symptomen direct kalmeren terwijl je aan de emotionele aspecten werkt.
Vermijding Geeft Verlichting maar Houdt PTSS in Stand
Het is natuurlijk om herinneringen aan trauma te vermijden - vermijding geeft onmiddellijke verlichting. Maar op de lange termijn houdt vermijding PTSS-symptomen in stand. Effectieve behandeling omvat het geleidelijk en veilig benaderen van vermeden herinneringen en situaties. Dit wordt zorgvuldig gedaan met professionele ondersteuning, niet alles tegelijk.
De PC-PTSD-5 Begrijpen
D e PC-PTSD-5 (Primary Care PTSD Screen voor DSM-5) is ontwikkeld door het Amerikaanse Department of Veterans Affairs als een kort screeningsinstrument voor gebruik in de eerstelijnszorg en andere medische settings. Het werd in 2015 bijgewerkt om aan te sluiten bij de DSM-5 criteria voor PTSS.
De screening begint met de vraag of je ooit een traumatische gebeurtenis hebt meegemaakt - zoals een ernstig ongeluk, aanranding, gevechten of het plotselinge overlijden van een geliefde. Als je ja antwoordt, beoordelen vijf ja/nee-vragen of dat trauma je momenteel beïnvloedt door nachtmerries, vermijding, hyperwaakzaamheid, emotionele verdoving of schuldgevoelens.
Onderzoek toont aan dat een score van 3 of hoger in de meeste gevallen waarschijnlijke PTSS correct identificeert, met hoge sensitiviteit (meer dan 90%) wat betekent dat het zelden mensen mist die daadwerkelijk PTSS hebben. Er zijn echter meer vals-positieven, dus een positieve screening moet worden bevestigd door een uitgebreide klinische evaluatie.
De PC-PTSD-5 is vrij beschikbaar en wordt wereldwijd veel gebruikt in zorginstellingen. Het is geen diagnostisch instrument - alleen een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg kan PTSS diagnosticeren na een grondige evaluatie inclusief klinisch interview en anamnese.
Veelgestelde Vragen
Wat betekent een 'positieve screening'?
Een positieve screening betekent dat je antwoorden suggereren dat je mogelijk PTSS-symptomen ervaart die verdere evaluatie rechtvaardigen. Het betekent NIET dat je PTSS hebt - alleen een uitgebreide klinische beoordeling kan dat bepalen. Beschouw het als een signaal om een professional in de geestelijke gezondheidszorg te raadplegen, niet als een diagnose.
Hoe nauwkeurig is de PC-PTSD-5?
De PC-PTSD-5 heeft een hoge sensitiviteit (meer dan 90%), wat betekent dat het zelden mensen mist die PTSS hebben. Er zijn echter meer vals-positieven - sommige mensen die positief screenen zullen geen PTSS hebben bij volledige evaluatie. Dit ontwerp is opzettelijk: voor screeningsdoeleinden is het beter om iedereen te identificeren die mogelijk hulp nodig heeft dan mensen te missen die het echt nodig hebben.
Kan PTSS zich jaren na een traumatische gebeurtenis ontwikkelen?
Ja, vertraagd optredende PTSS kan maanden of zelfs jaren na een traumatische gebeurtenis optreden. Soms treden symptomen op wanneer ze worden getriggerd door nieuwe stress of een herinnering aan het oorspronkelijke trauma. Als je in het verleden trauma hebt ervaren en nieuwe symptomen opmerkt, is het de moeite waard om je te laten evalueren, ongeacht hoeveel tijd er is verstreken.
Welke behandelingen zijn beschikbaar voor PTSS?
Verschillende evidence-based behandelingen zijn zeer effectief voor PTSS. Traumagerichte psychotherapieën zoals Cognitive Processing Therapy (CPT), Prolonged Exposure (PE) en EMDR hebben de sterkste onderzoeksondersteuning. Medicijnen, met name bepaalde antidepressiva, kunnen ook helpen. Veel mensen bereiken aanzienlijke symptoomvermindering of volledig herstel met behandeling.
Moet ik deze test later opnieuw doen?
Als je jezelf monitort na een traumatische gebeurtenis, kan het elke paar weken herhalen van de screening je helpen veranderingen op te merken. PTSS-symptomen kunnen fluctueren, en wat vandaag negatief screent kan later positief screenen - of omgekeerd. Als je in behandeling bent, kan je behandelaar gedetailleerdere beoordelingen gebruiken om je voortgang te volgen.
Meer Tests
Deze zelfbeoordeling is een screeningstool, geen diagnostisch instrument. Het kan een professionele evaluatie door een gekwalificeerde geestelijke gezondheidszorgaanbieder niet vervangen. Als u aanzienlijk leed ervaart of uw symptomen uw dagelijks leven beïnvloeden, zoek dan hulp bij een zorgverlener. Als u in crisis verkeert, neem dan contact op met de hulpdiensten of een crisislijn.