Zelfcheck paniekernst (gebaseerd op PDSS-SR)
Een zelfcheck met 7 vragen, gebaseerd op de symptoomdomeinen die worden gemeten door de Panic Disorder Severity Scale – Self-Report, bedoeld om je te helpen terug te kijken op de ernst van paniek in de afgelopen week zonder de auteursrechtelijk beschermde officiële vraagtekst te gebruiken.
Voor wie is deze zelfcheck bedoeld?
Deze op de PDSS-SR gebaseerde zelfcheck is bedoeld voor volwassenen die op een gestructureerde manier willen terugkijken op recente panieksymptomen en hun impact.
- Volwassenen die paniekaanvallen of paniekachtige episodes hebben
- Mensen die zich zorgen maken over wanneer de volgende aanval kan plaatsvinden
- Iedereen die plaatsen, activiteiten of sensaties vermijdt vanwege angst voor paniek
- Mensen die zich voorbereiden om panieksymptomen met een zorgverlener te bespreken
In welke mate hebben panieksymptomen je in de afgelopen week beïnvloed op deze gebieden?
Hoe vaak had je paniekaanvallen of kortere paniekachtige episodes?
Hoe intens of ontregelend voelden die episodes terwijl ze plaatsvonden?
Hoeveel maakte je je zorgen over het krijgen van nog een paniekepisode?
In welke mate leidde angst voor paniek ertoe dat je plaatsen of situaties vermeed?
In welke mate vermeed je activiteiten die paniekachtige lichamelijke sensaties kunnen oproepen?
In welke mate belemmerden panieksymptomen je werk, school, taken thuis of verantwoordelijkheden?
In welke mate belemmerden panieksymptomen je sociale leven of relaties?
Maak van je zelftestresultaten een duidelijkere volgende stap.
Sla je resultaten op, volg veranderingen in de tijd en vind relevante tools wanneer je een volgende stap nodig hebt.
- Sla je geschiedenis op
- Volg veranderingen in de tijd
- Vind relevante tools
Doe tests na verloop van tijd opnieuw om te zien wat verandert.
Goed om te Weten
Paniek piekt en gaat voorbij
Panieksymptomen kunnen eindeloos aanvoelen, maar ze nemen meestal toe, bereiken een piek en zakken weer. Kies tijdens een golf één anker, verminder gehaast controleren en laat de tijd je lichaam tonen dat het alarm kan voorbijgaan.
Verminder angst voor lichamelijke sensaties
Een bonzend hart, duizeligheid, warmte of veranderingen in je ademhaling kunnen beangstigend worden wanneer je ze als gevaar interpreteert. Zachte, geplande oefening met veilige sensaties kan je brein helpen opnieuw te leren dat ongemak niet hetzelfde is als dreiging.
Vermijding houdt paniek in stand
Plaatsen of activiteiten overslaan kan beschermend voelen, maar het versterkt vaak de angst voor paniek. Geleidelijke, ondersteunde terugkeer naar vermeden situaties helpt vertrouwen opnieuw op te bouwen zonder jezelf te snel te ver te pushen.
Deze zelfcheck voor paniekernst begrijpen
D e Panic Disorder Severity Scale – Self-Report (PDSS-SR) is een onderzochte vragenlijst met 7 items voor de ernst van paniekstoornis. De gevalideerde schaal scoort elk item van 0 tot 4, met een totaalbereik van 0 tot 28.
Deze pagina is gebaseerd op de PDSS-SR, maar is niet de officiële PDSS-SR. Omdat de officiële formulering van de items auteursrechtelijk beschermd is, zijn deze vragen geparafraseerd rond dezelfde brede symptoomdomeinen: episodefrequentie, lijdensdruk, anticiperende angst, vermijding, angst voor lichamelijke sensaties, belemmering in rollen en sociale belemmering.
De ernstcategorieën die hier worden getoond zijn praktische interpretatiecategorieën voor deze zelfcheck, geïnformeerd door gepubliceerd PDSS-onderzoek, waaronder dat van Furukawa en collega’s. Ze zijn geen officiële diagnostische afkapwaarden en kunnen niet bepalen of je een paniekstoornis hebt.
Panieksymptomen kunnen gevaarlijk aanvoelen, zelfs wanneer ze deel zijn van een vals-alarmreactie. Effectieve zorg richt zich vaak op het begrijpen van de paniekcyclus, het verminderen van angst voor lichamelijke sensaties en het geleidelijk terugdraaien van vermijding. Deel zorgwekkende of aanhoudende resultaten met een gekwalificeerde professional.
Veelgestelde vragen
Is dit de officiële PDSS-SR?
Nee. Deze zelfcheck is gebaseerd op de symptoomdomeinen die worden gemeten door de Panic Disorder Severity Scale – Self-Report, maar reproduceert de officiële itemformulering niet en moet niet als het officiële instrument worden beschouwd.
Kan dit paniekstoornis diagnosticeren?
Nee. Het kan je helpen nadenken over de ernst van paniek in de afgelopen week, maar alleen een gekwalificeerde zorgverlener of ggz-professional kan paniekstoornis diagnosticeren na een volledige beoordeling.
Waarom vraagt dit naar vermijding?
Vermijding houdt paniek vaak in stand. Plaatsen, activiteiten of lichamelijke sensaties vermijden kan op korte termijn opluchten, maar het leert je brein dat die situaties gevaarlijk zijn en kan je leven na verloop van tijd kleiner maken.
Wat moet ik doen als mijn score hoog is?
Overweeg je resultaat met een behandelaar te delen, vooral als paniek werk, thuisleven, reizen, bewegen of relaties beperkt. Als symptomen medisch ongewoon aanvoelen of je je niet veilig voelt, zoek dan urgente medische hulp of crisisondersteuning.
Hoe vaak moet ik deze zelfcheck herhalen?
Omdat de vragen over de afgelopen week gaan, kan wekelijks of om de paar weken nuttig zijn om patronen te volgen. Vaker invullen kan minder betekenisvol zijn en voor sommige mensen een extra vorm van geruststelling zoeken worden.
Meer Tests
Bronnen & Referenties
- Shear MK et al. Multicenter collaborative Panic Disorder Severity Scale. Am J Psychiatry. 1997;154(11):1571-1575.
- Houck PR et al. Reliability and validity of the self-report version of the Panic Disorder Severity Scale. Depress Anxiety. 2002;15(4):183-185.
- Furukawa TA et al. Evidence-based guidelines for interpretation of the Panic Disorder Severity Scale. Depress Anxiety. 2009;26(10):922-929.
Dit is een op de PDSS-SR gebaseerde zelfcheck, niet de officiële Panic Disorder Severity Scale – Self-Report, geen diagnostisch instrument en geen vervanging voor professionele beoordeling. De categorieën zijn praktische ernstbereiken voor dit hulpmiddel, geen officiële diagnostische afkapwaarden. Als je pijn op de borst hebt, flauwvalt, nieuwe of ongebruikelijke lichamelijke symptomen hebt, je onveilig voelt of jezelf mogelijk iets aandoet, zoek dan onmiddellijk dringende hulp.