Ga naar hoofdinhoud
Nederlands

AnxietyAidTools

Evidence-based tools voor geestelijke gezondheid
2-5 min

Vlinderknuffel (butterfly hug)

Een begeleide vlinderknuffel: kruis je armen voor je borst en tik mee met de handen op het scherm, met zachte tonen links en rechts, korte reeksen en een pauze voor een rustige ademhaling. Een techniek om jezelf te kalmeren, overal te doen.

1.0/s
Gereed3:008 tikken per kant, dan een rustige ademhaling

Ritme

Tikken per kant
Pauze

Korte reeksen met een rustige ademhaling ertussen volgen de oorspronkelijke methode. Doorlopend tik je tot het genoeg voelt.

Sessie

min

Als de tijd om is, vertragen de tikken tot ze rustig stoppen.

Signalen

Met een koptelefoon klinkt elke tik aan zijn eigen kant. Op telefoons die kunnen trillen, trilt links één keer en rechts twee keer.

Even inchecken (optioneel)

Wordt nergens opgeslagen

Hoe onrustig voel je je, van 0 (rustig) tot 10 (heel onrustig)? Kies een getal voor je begint en een getal erna.

Ervoor
Erna
0 rustig10 heel onrustig
Komen er nare herinneringen op? Stop, open je ogen en probeer de 5-4-3-2-1-oefening

Zo doe je de vlinderknuffel

De vlinderknuffel is in 1998 ontwikkeld door Lucina Artigas, toen ze werkte met overlevenden van orkaan Pauline in Acapulco, Mexico. Samen met Ignacio Jarero beschreef ze de methode later als een manier om zelf beide kanten van je lichaam af te tikken. Ze werd onderdeel van groepsprotocollen die EMDR-therapeuten na rampen gebruiken.

Op zichzelf is het een techniek om jezelf te kalmeren, geen EMDR en geen therapie. De begeleiding hierboven laat de houding zien en houdt een rustig, gelijkmatig ritme aan: ongeveer één tik per seconde, korte reeksen en dan een pauze voor een rustige ademhaling. Volg de handen met je eigen handen, of sluit je ogen en volg het geluid.

1. Kruis je armen

Kruis je armen voor je borst, zodat je rechterhand linksboven op je borst ligt en je linkerhand rechts.

2. Vingertoppen onder de sleutelbeenderen

Leg de toppen van je middelvingers net onder je sleutelbeenderen. Houd je handen zo rechtop mogelijk, met je vingers richting je hals.

3. Haak je duimen in elkaar

Als het prettig voelt, haak je duimen in elkaar. Zij zijn het lijf van de vlinder en je handen zijn de vleugels.

4. Sluit je ogen of verzacht je blik

Sluit je ogen, of laat ze half open rusten op een punt op de vloer. Adem rustig door je neus, tot in je buik.

5. Tik om en om

Beweeg je handen als trage vleugels en tik om en om links en rechts. Lichte tikjes zijn genoeg.

6. Merk op en pauzeer

Kijk naar wat je voelt, denkt en ervaart zonder het te beoordelen, als voorbijdrijvende wolken. Stop als het genoeg voelt.

Wat onderzoek zegt over de vlinderknuffel

De vlinderknuffel is vooral onderzocht als onderdeel van traumabehandeling door getrainde hulpverleners, niet als zelfhulpmiddel. De studies zijn klein en de meeste hebben geen controlegroep. Ze laten zien dat mensen de oefening kunnen doen en goed verdragen, maar niet hoeveel de knuffel zelf helpt.

Waar het vandaan komt

Artigas en Jarero beschreven de methode in een hoofdstuk van EMDR Scripted Protocols: Basics and Special Situations (Luber, red., Springer, 2009). Ze presenteren het als bilaterale stimulatie die kinderen en volwassenen zichzelf kunnen geven, alleen of in een groep.

Gebruikt in groepsprotocollen

Jarero, Artigas en Hartung (2006, Traumatology) beschreven veldwerk met kinderen en volwassenen na rampen, met een groepsprotocol waarin de vlinderknuffel voor het tikken zorgde. De klachtenscores daalden, maar er was geen controlegroep en de knuffel was maar één onderdeel van de interventie.

Grenzen van het bewijs

Onderzoek naar het bilaterale deel van EMDR heeft vooral oogbewegingen getest, niet het tikken op jezelf (een meta-analyse van Lee en Cuijpers uit 2013 vond een matig extra effect van oogbewegingen). Geen grote studie heeft de vlinderknuffel op zichzelf getest. Gebruik hem om jezelf op het moment te kalmeren, en zoek bij trauma een getrainde professional.

Wanneer je de vlinderknuffel gebruikt

  • Als zorgen of paniek opkomen en je je handen iets te doen wilt geven
  • Voor iets spannends, zoals een examen, een vlucht of een moeilijk gesprek
  • In bed, als je gedachten blijven malen en je een rustig ritme wilt volgen
  • Na een herinnering aan iets naars, zolang het tikken het niet sterker maakt

Wat je kunt merken

  • Je ademhaling vertraagt en past zich aan de tikjes aan
  • Het gelijkmatige ritme van links naar rechts geeft je aandacht iets eenvoudigs om te volgen
  • Gedachten en gevoelens komen en gaan, en je hoeft ze alleen te bekijken
  • Sommige rondes kalmeren en andere niet. Allebei is normaal.

Tips voor de vlinderknuffel

Houd het rustig

Therapeuten die de oefening gebruiken om te kalmeren, houden de tikjes traag en de reeksen kort. Snel en lang tikken wordt in therapie gebruikt om aan herinneringen te werken, en dat is hier niet de bedoeling.

Korte reeksen, dan ademen

Tik een korte reeks, laat je handen dan rusten en adem rustig. Een paar korte rondes werken beter dan lang achter elkaar tikken.

Stop als het te veel wordt

Komen er nare herinneringen of sterke gevoelens op, stop dan, open je ogen en kijk rond in de kamer. De 5-4-3-2-1-oefening kan helpen. Werk bij trauma met een getrainde therapeut.

Interactieve widget

Deze oefening insluiten

Voeg deze korte, zelfstandige oefening met een iframe toe aan je pagina.

Gekoppelde voorbeeldweergave 640 × 1150px
https://anxietyaidtools.com/nl/embed/butterfly-hug
Vlinderknuffel (butterfly hug) Open tab ↗

Iframe-code

Voeg deze korte, zelfstandige oefening met een iframe toe aan je pagina.

<iframe
  src="https://anxietyaidtools.com/nl/embed/butterfly-hug"
  width="640"
  height="1150"
  title="Vlinderknuffel (butterfly hug)"
  loading="lazy"
  referrerpolicy="no-referrer"
  sandbox="allow-scripts allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox allow-same-origin"
  style="display: block; width: 100%; max-width: 640px; height: 1150px; border: 0;"></iframe>

Sandboxbeveiliging

In een sandbox; er worden geen verwijzingsgegevens verzonden.

Privacygericht

Geen tracking, opslag of gegevensverzameling.

Geen tracking, opslag of gegevensverzameling.

Probeer Deze Volgende

Vervolg uw praktijk met deze complementaire technieken: